Phân tích các phương pháp chưng cất tinh dầu

Phân tích các phương pháp chưng cất tinh dầu

Machinex thống kê các phương pháp chưng cất tinh dầu đang được áp dụng hiện nay. Mỗi phương pháp sẽ có ưu điểm và nhược điểm khác nhau, tùy thuộc vào nhiều yếu tố để áp dụng phù hợp. Chúng tôi đã phân tích rõ các yếu tố này ở cả 4 phương pháp.

Có 4 phương pháp được áp dụng để chế tạo tinh dầu

  1. Phương pháp lôi cuốn hơi nước
  2. Phương pháp chiết xuất bằng dung môi
  3. Phương pháp ướp
  4. Phương pháp ép

Dù có tiến hành theo bất cứ phương pháp nào, quy trình chưng cất tinh dầu đều có những điểm chung sau đây:

  • Tinh dầu thu được phải có mùi thơm tự nhiên như nguyên liệu
  • Quy trình khai thác phải phù hợp nguyên liệu.
  • Tinh dầu phải được lấy triệt để khỏi nguyên liệu
  • Chi phí hợp lý nhất

Nguyên tắc lựa chọn nguyên liệu chưng cất tinh dầu:

  • Yêu cầu về chất lượng trong sử dụng
  • Bản chất của dược liệu
  • Giá thành đầu ra sản phẩm
Nguyên liệu chưng cất tinh dầu

Nguyên liệu chưng cất tinh dầu

Phương pháp lôi cuốn hơi nước

  • Phương pháp này dựa trên nguyên tắc chưng cất một hỗn hợp gồm 2 chất lỏng bay hơi được không trộn lẫn vào nhau: nước và tinh dầu.
  • Tách nước và tinh dầu dựa trên kỹ thuật: khi áp suất hơi bão hoà bằng áp suất khí quyển, hỗn hợp bắt đầu sôi và hơi nước sẽ kéo theo hơi tinh dầu.
  • Hơi nước có thể đưa từ bên ngoài vào do nồi hơi cung cấp hoặc tự tạo trong nồi chưng cất tinh dầu.
  • Phương pháp này đang được sử dụng nhiều nhất

Phương pháp này nếu áp dụng làm thủ công rất khó vì phải đo áp suất và nhiệt độ thích hợp, do vậy thông thường sẽ áp dụng thiết bị chưng cất tinh dầu chuyên dụng.

Nồi chưng cất tinh dầu 500 lít Machinex (ảnh 5)

Nồi chưng cất tinh dầu 500 lít Machinex (ảnh 5)

Phương pháp dùng dung môi

Phương pháp này được thực hiện dựa vào đặc tính của dung môi, đặc tính khác nhau sẽ có cách làm khác nhau.

Dung môi không bay hơi: Dầu béo hoặc dầu paraphin.

+ Dược liệu thường dùng là Hoa, trong dung môi đã được làm nóng 60-70C, trong vòng 12-48 giờ tuỳ theo từng loại hoa.

+ Làm nhiều lần cho đến khi dung môi bão hoà tinh dầu, thông thường sẽ từ 10 đến 15 lần. + Dùng alcol để tách riêng tinh dầu khỏi dầu béo và chưng cất thu hồi alcol dưới áp lực giảm sẽ thu được tinh dầu.

Dung môi dễ bay hơi:

+ Phương pháp này hay dùng để chiết xuất tinh dầu trong hoa hoặc để chiết xuất 1 thành phần nhất định nào đấy trong tinh dầu.

+ Dung môi thường dùng là ete dầu hoả, xăng công nghiệp v.v..

+ Sau khi chưng cất thu hồi dung môi dưới áp lực giảm sẽ thu được tinh dầu có lẫn sáp và một số tạp chất khác và thường ở thể đặc.

+ Những tinh dầu được điều chế bằng phương pháp này thường rất thơm, giá thành cao và được dùng để điều chế mỹ phẩm và nước hoa cao cấp.

+ Trên thị trường ta thường gặp một số tinh dầu như Cassie flower absolute oil (tinh dầu hoa Keo thơm, Acacia farnesiana), Genet absolute oil (tinh dầu Đậu móng điều, Spartium junceum), Orange flower absolute oil (Tinh dầu Hoa cam đắng, Citrus aurantium ssp. amara), Rose concrete oil và Rose absolute oil (Tinh dầu hoa hồng, Rosa damascena)…

Phương pháp chiết xuất tinh dầu tốt nhất hiện nay là phương pháp chiết xuất bằng dung môi kết hợp với khí CO2 lỏng.

+ Phương pháp này cho hiệu xuất cao, tiêu tốn ít dung môi, cho tinh dầu chất lượng tốt, thường áp dụng chiết xuất các tinh dầu của hoa, tinh dầu quý hiếm.

+ Hạn chế của phương pháp này là đòi hỏi thiết bị đắt tiền, do vậy đến nay phương pháp này vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi.

Phương pháp chưng cất tinh dầu Machinex

Phương pháp chưng cất tinh dầu Machinex

Phương pháp ướp

Dùng khuôn bằng gỗ có kích thước 58 x 80 x 5cm ở giữa đặt tấm thuỷ tinh được phết mỡ lợn cả 2 mặt, mỗi lớp dày 3mm. Đặt lên trên bề mặt chất béo một lớp lụa mỏng, rải lên trên 30 – 80g hoa tươi, khô ráo, không bị giập nát, đã loại bỏ lá đài. Khoảng 35 – 40 khuôn gỗ được xếp chồng lên nhau rồi để trong phòng kín.

Sau 24 – 72 giờ tuỳ theo từng loại hoa, người ta thay lớp hoa mới cho đến khi lớp chất béo bão hoà tinh dầu. Có thể dùng mỡ có chứa tinh dầu, hoặc tách riêng tinh dầu bằng alcol và từ dịch chiết alcol có thể điều chế thành dạng “Absolute oil” như đã nêu ở trên.

Phương pháp ép

Phương pháp này chỉ áp dụng để điều chế tinh dầu ở quả như cam, chanh… vì những lý do sau:

– Tinh dầu vỏ cam, chanh chủ yếu dùng trong kỹ nghệ sản xuất đồ uống vì vậy cần có mùi giống như mùi tự nhiên, mà tinh dầu điều chế bằng phương pháp cất không đạt được yêu cầu này.

– Trong vỏ cam, chanh tinh dầu nằm trong túi tiết ở lớp vỏ ngoài, chỉ cần tác động 1 lực cơ học là có thể giải phóng ra. Vì vậy phương pháp ép rất phù hợp.

– Các túi tiết tinh dầu trong vỏ các loại hoa quả này được bao bọc bởi các màng pectin. Càng gia nhiệt màng càng đông cứng lại. Nếu muốn điều chế tinh dầu bằng các phương pháp cất, trước hết phải phá vỡ màng này.

Dịch ép có chứa nhiều pectin, sau khi ép phải lọc, li tâm và bảo quản tinh dầu ở nhiệt độ thấp.

Share this post

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *